Musea bij het centrum van Tata

⤢

De groengeglazuurde kachel met ridderfiguren — samengesteld uit scherven uit een kelder die in de zestiende eeuw werd volgestort, en hij geeft het interieur van het paleis uit de tijd van Matthias Corvinus weer. Het Romeinse lapidarium, geopend in 1955 — stenen uit Brigetio en Almásfüzitő. Het middeleeuwse lapidarium — beeldhouwwerk uit de abdij van Vértesszentkereszt. Het faience van Domokos Kuny (1754–1822). De Ridderzaal uit 1815, met de neoromaanse ramen die voor de keizerlijke manoeuvres van 1897 werden aangebracht. De vaste opstellingen ‘Een stad wordt geboren’ en ‘Alledaags leven in de middeleeuwen’.

⤢

Het poppenhuis van de dochters van de graaf — een schaalmodel van het paleis zelf, en ernaast de loden soldaatjes van de zonen, opgesteld op een nauwkeurig reliëf van juist die keizerlijke manoeuvres die bij Tata gehouden werden. De grote eetzaal met herstelde houten lambrisering en portretten van de voorouders; daarna het salon over die Esterházy’s die in de diplomatie dienden. De bibliotheek, de vertrekken van de gravin, die van de graaf op de begane grond. De torenkamer en de zogenoemde Tentkamer — genoemd naar hun muurschildering; daar staat ook de maquette van het paleistheater, en in de kamer ernaast loopt een korte film over het muzikale verleden van het huis: vanaf 1806 werd er een vast orkest gehouden. Dat alles gaat onder één naam, Het Eiland van de vrede (A béke szigete).

⤢

Het gebouw zelf — de verbouwing van 1861 naar het ontwerp van Ignác Wechselmann (1828–1903). In de tuin de gedenkplaats van het comitaat Komárom-Esztergom en de beeldengroep van Mária Lugossy, ‘Ter nagedachtenis aan de martelaren van alle tijden’, uit 2004. Een vaste opstelling is er niet; de zaal is voor tijdelijke.

⤢

De vaste opstelling ‘Wij en de anderen’ (Mi és a többiek, 2015): de afdeling Verhalen — duizend jaar omgang van de staat met zijn minderheden, uitgelegd als een rivier met haar zandbanken en stuwen — en daartegenover de persoonlijke aandenkens die mensen en gemeenschappen aan het museum gaven; de afdeling Voorwerpen — wat in verschillende tijden voor een typisch Duits voorwerp doorging. De Nepomukmolen van 1758, van Jakab Fellner: bouw en werking worden op de begane grond getoond. Het houten beeld van Johannes Nepomucenus aan de gevel. Een zichtdepot in de vroegere graanschuur. Van het kostuum en het huisraad die men van een streekmuseum verwacht, is hier minder dan er gesproken wordt.

⤢

De oorspronkelijke decoratieve beschildering van de begane grond: de ontvangkamer met haar landschap over de wanden en de lineaire beschildering van de andere kamers — datgene waarvoor het huis is hersteld. De tentoonstelling ‘De Tuin’ (A kert, 2026) op de bovenverdieping — de tuin als toneel, als landschap, als volkspark en als verzameling; samengesteld door Máté Stegmayer, Mónika Kövesdi, Zsófia Szegleti en József Szűcs. De kamers beneden: de ontvangkamer, het damessalon, de studeerkamer van de heer. Het gebouw zelf, uit 1784, van József Grossmann.

⤢

De kunstruïnes van 1801 naar een ontwerp van Charles de Moreau: zuilenbundels en vierentwintig gebeeldhouwde kapitelen uit de abdij van Vértesszentkereszt, een Romeinse grafsteen uit de derde eeuw van de Látó-heuvel in een nis, grafstenen uit Szőny. De Turkse Moskee en de stenen griffioenen bij de ingang. De tuin van 1783 rond het Cseke-meer, aangelegd door Ferenc Bőhm. Het Esterházy-zomerhuis staat in diezelfde tuin.

⤢

De vrijgelegde gesteentewanden — gesteenten zoals ze vandaag niet meer ontstaan, en verschijnselen die een leerboek alleen als schema kan tekenen. Het steenpark — de meest voorkomende gebergtevormende gesteenten van Hongarije, in één ronde bijeen. De sporen van vuursteenwinning uit de koperen tijd. Op de top een barokke kapel en een calvarie, en daarnaast een uitkijktoren, de Söréttorony.