Naar de inhoud

Hoe wij werken

De waarderingen in deze catalogus zijn de onze — het oordeel van wie hem samenstelt. Op deze bladzijde staat wat elk van hen betekent, waar de openingstijden en prijzen vandaan komen, hoe lang die gelden en wat te doen als wij ons vergist hebben. Hoe een waardering tot stand komt, zetten wij hier niet uiteen: daarachter ligt een lange keuze in vele trappen, en die blijft binnen het werk van de curator.

Wat wij een museum noemen

Een museum is voor ons niet alleen een collectie onder een dak. Een huismuseum, een landgoed, een kloostermuseum, een historisch architectonisch ensemble en een historisch park staan hier op gelijke voet met een schilderijengalerij: elk heeft iets authentieks — een voorwerp, een gebouw of een omgeving —, een beheerder en een ordening waarin het getoond wordt. Een historisch park rekenen wij de facto tot de musea: de opstelling ligt in de open lucht, de echtheid en het behoud zijn dezelfde. De waardering gaat over datgene waarvoor men er heen gaat. Een kassa bij de ingang doet daarbij niet ter zake.

Onze schaal van museale waarde

De schaal is de onze, en zij gaat over één zaak: dat waarvoor men naar een museum gaat. Waar een collectie is, gaat de waardering over de collectie. Waar die ontbreekt en het gebouw, het ensemble of het monument van de eerste rang is, gaat zij over die en over wat er in hun zalen wordt getoond. Noch een rij op straat noch een luide naam telt daarin mee.

van wereldbetekenis
Van dezelfde orde als de beste musea ter wereld.
uitmuntend
Een bezoek op zichzelf waard.
belangrijk
Er is hier iets waarvoor het komen loont.
voor liefhebbers
Het beantwoordt wie voor het onderwerp zelf komt.
nichegebied
Gewaardeerd door een kleine kring en daarbuiten niet erkend.
Bijzondere onderscheiding

Naast de waardering kan een museum vier tekens dragen. Zij laten de waardering onaangeroerd en gaan over iets anders — een eigenschap waarvoor in de vijf posities geen plaats is. Een teken wordt alleen gegeven waar iets dat wij zelf hebben nagekeken en in de vermelding hebben opgeschreven het staaft.

ondergewaardeerd
Meer waard dan zijn bekendheid: minder mensen kennen het dan het verdient
enig in zijn soort
Er is geen tegenhanger — niet in het land, nergens
lees je in
Zonder voorbereiding leest het als ornament; met voorbereiding gaat het helemaal open
hier is het stil
Geen drukte: je kijkt in je eigen tempo en alleen
Regels waaraan wij ons houden
Aangehaalde oordelen
Er staan drie aangehaalde oordelen bij een museum en ze zijn van drie soorten: lof, beschrijving, kritiek. Bij elk staan de naam van de auteur, de uitgave, het jaartal en de bladzijde. Meer dan drie per museum zetten wij er niet; drie loftuitingen achtereen evenmin — daarvan wordt een etalage.
Het sterretje van Baedeker
Bij Baedeker stond het sterretje bij het stuk zelf, en bij ons staat het daar ook — bij het ene stuk waarvoor men komt, ook als er verder niets lukt. Datzelfde sterretje staat boven de rubriek “Wat te zien”.
Elke soort heeft een eigen datum
Openingstijden, prijs, adres en toegankelijkheid worden apart nagekeken, en elke soort draagt een eigen datum en een eigen bron. Onder aan de vermelding staat de oudste daarvan: een naslagwerk wordt gemeten aan zijn slechtste gegeven.
Herzieningstermijnen
Tentoonstellingen worden wekelijks herzien, openingstijden per kwartaal, het adres eens per jaar. Alles wat zijn termijn voorbij is, merkt zichzelf aan en komt in de wachtrij.
Verder lezen
Waar over een verzameling een boek is geschreven noemen wij het met impressum en met het nummer van de uitgave, dat met één druk te kopiëren is.
Foto's
Onder elke foto staan de naam van de maker en de licentie; wij nemen alleen de vrije licenties van Wikimedia Commons, en FAL en CC SA 1.0 laten wij staan, omdat wij daar niet voor kunnen instaan tegenover wie ons herdrukt.
Waar de gegevens vandaan komen en hoe lang ze gelden

Het betrouwbaarst is een brief van het museum of een gesprek ermee, daarna de eigen site van het museum, daarna open bronnen. Openingstijden, prijs, adres, samenstelling van de collectie en toegankelijkheid worden apart nagekeken, en elke soort draagt een eigen datum; die staat in de vermelding naast waarmee is nagekeken, zodat bij één vermelding de tijden van gisteren kunnen zijn en de prijs een maand oud. Elke soort wordt op eigen termijn herzien: tentoonstellingen wekelijks, openingstijden per kwartaal, het adres eens per jaar. Tijden en prijzen verouderen sneller dan de rest, en alles ouder dan drie maanden merkt zichzelf aan en komt in de wachtrij.

Wat hier niet staat

Bezoekersrecensies staan hier niet. Die zijn overal genoeg te vinden en ze gaan over de stemming van wie er was, terwijl wij een oordeel over het museum zelf nodig hebben. In plaats daarvan geven wij de oordelen van wie over dit museum heeft geschreven — met de naam van de auteur, de uitgave en het jaartal, zodat elk woord na te gaan is. Betaalde vermelding is er evenmin: noch een plaats in de lijst, noch een waardering is te koop, en dat is het ene dat wij vooraf beloven.

Hoe een vermelding is gebouwd

Een vermelding is gebouwd als een catalogue raisonné: elk stuk heeft dezelfde plaats in de beschrijving, met een eigen nummer en een eigen datum. Alle vermeldingen delen daardoor één stel velden en één volgorde, en zijn achter elkaar te lezen, regel tegen regel. Het werk gaat langzaam en met de hand: wij schrijven musea, lezen inventarissen van collecties en onderhouden briefwisseling met wie zulke catalogi samenstelt.

Wie hiervoor instaat

De catalogus wordt bijgehouden door een kleine kring wier namen wij niet bekendmaken; voor het project staat Michael Grinzaid in. De keuze, de waardering en elk oordeel behoren aan de samenstellers van deze catalogus; een “redactie” staat er niet achter. Wat een museum ons meedeelt nemen wij ernstig, en over feiten zijn een brief en de eigen site van het museum ons hoogste gezag, maar de beslissing blijft bij ons: een museum kan zijn waardering niet verhogen, geen kritisch oordeel laten verwijderen en niet eisen dat wij een regel over wat het mist schrappen.

Als wij ons vergist hebben

Schrijf ons — wij verbeteren het en zetten een nieuwe controledatum. Elk getal en elke datum op deze bladzijden is door ons nagekeken, en een fout waarop gewezen is, kost minder dan een fout die niemand opmerkte.

Vier talen

Russisch, Engels, Nederlands en Frans staan hier gelijk: geen daarvan is “de hoofdtaal”. Een pagina vertalen is niet haar woorden vertalen — elke taal heeft eigen aangehaalde oordelen, eigen vergelijkingen en een eigen stem. De eigen naam van een museum in zijn eigen taal wordt nooit vertaald.

Deze pagina is geschreven op 17 augustus 2026 en verandert samen met de catalogus.