Musea bij «Museum van Apollinari Vasnetsov»

Kunst · sinds 1912

Het Poesjkinmuseum

van wereldbetekenis

Originelen zijn er meer in het Louvre en het Metropolitan; uniek is iets anders — Tsvetajevs verzameling afgietsels, het enige ter wereld volledig bewaarde studiemuseum voor kunstgeschiedenis dat nog naar het oorspronkelijke plan werkt. In Europa verdwenen zulke verzamelingen in de 20ste eeuw naar de depots. Daarbij de Fajoemportretten en de voorwerpen uit Schliemanns Trojaanse schatten.

De didactische verzameling gipsafgietsels van antieke en renaissancistische sculptuur — het plan van Ivan Tsvetajev, in volledigheid zonder weerga; de Fajoemportretten; voorwerpen uit de schat van Priamos, door Heinrich Schliemann in Troje opgegraven; de Egyptische collectie. De Franse schilderkunst van de 19de en 20ste eeuw hangt in de Galerie op Volchonka 14.

3,3 km hiervandaan · Volchonka 12 · ·

· nr. 20

Architectuur en landgoederen · sinds 1965

Het Rjaboesjinski-huis

uitmuntend

Het best bewaarde interieur van de Moskouse art nouveau: Sjechtel bouwde het huis in 1900–1903 en dacht het tot de deurkruk uit, en de golvende trap met haar kwallenlamp is datgene waarvoor men hierheen gaat in plaats van naar welk museum voor sierkunst ook. Berlage bouwde in dezelfde jaren de Beurs aan het Damrak en dacht ook daar alles zelf, tot het meubilair aan toe; het verschil is dat Sjechtel voor één familie bouwde en dat hier de inrichting op haar plaats is blijven staan. Boven zit een oudgelovigenkapel verborgen die niet openlijk getoond mocht worden, en zij is bewaard. Het gedenkgedeelte — Gorki woonde hier vanaf 1931 — doet duidelijk onder voor de architectuur, en dat moet men vooraf weten: men komt voor Sjechtel, niet voor Gorki.

De golvende trap met haar kwallenlamp. Glas-in-lood en de mozaïekfries met orchideeën langs de gevel. De oudgelovigenkapel op de bovenste verdieping. Gorki’s werkkamer en bibliotheek.

3,4 km hiervandaan · Malaja Nikitskaja oelitsa 6/2 ·

· nr. 71

Kunst · sinds 2015

Museum AZ

belangrijk

Een museum van één schilder, Anatoli Zverev, voortgekomen uit een particuliere verzameling. De waarde zit niet in de omvang — weinig zalen, kleine stukken — maar in de manier van tonen: een tentoonstelling wordt hier als betoog gebouwd, met volgorde en licht, en niet als een rij aan de muur; in Moskou is dat zeldzaam. Over Zverev zelf hoort een eerlijk woord: een ongelijkmatig schilder, van wie een deel van het werk op de snelheid van de hand rust en niet op diepte, en zijn beste bladen moeten eruit gezocht worden. Het museum verbergt dat niet, en daarom gelooft men het.

Schilderijen en tekeningen van Anatoli Zverev uit de verzameling van Natalja Opaleva. Tentoonstellingen die Zverev naast andere kunstenaars van zijn kring zetten. Werk van Vladimir Nemoechin en andere non-conformisten.

3,6 km hiervandaan · 2-ja Tverskaja-Jamskaja oelitsa 20–22 · ·

· nr. 73

Bijzonder · sinds 1894

Het Bachroesjin-museum

uitmuntend

Een verzameling die in 1894 door één particulier werd begonnen en uitgroeide tot de grootste theaterverzameling ter wereld — zo rekent het museum het zelf, en tegenspreken is lastig: anderhalf miljoen nummers. Haar waarde is de volledigheid: het Russische theater is hier op rij te volgen, van het lijfeigenentoneel tot vandaag, en niet in losse sterren. Wat het Theater Instituut Nederland bijeenbracht en wat nu bij het Allard Pierson ligt, geeft een idee van zulk materiaal; het verschil is de schaal en het feit dat hier alles ook getóónd wordt. De ontwerpen van Golovin, Bakst, Korovin en Exter zijn overigens eersterangs schilderkunst — zij zijn alleen onder theater geboekt. Het hoofdgebouw ging in 2024 na een lange restauratie weer open; het is verstandig de samenstelling van de vaste opstelling vooraf na te gaan.

Ontwerpen voor decors en kostuums van Golovin, Bakst, Korovin, Exter en Tatlin. Kostuums en bezittingen van grote acteurs. Maquettes van decors. Archieven van theaters en regisseurs. Het huis van Bachroesjin zelf, gebouwd voor de verzameling.

3,6 km hiervandaan · Oelitsa Bachroesjina 31/12

· nr. 66

Kunst · sinds 1969

Tropininmuseum

belangrijk

Het Moskouse portret van de eerste helft van de negentiende eeuw is nergens zo dicht bijeen. De waarde zit ook in de herkomst: een particuliere verzameling die aan de stad werd geschonken — een schoolvoorbeeld van hoe Russische musea zijn ontstaan. Het genre kent men in Nederland goed: Museum Van Loon, de Mesdag Collectie.

Portretten van Vasili Tropinin en van zijn Moskouse tijdgenoten, werk van lijfeigen schilders, Russische biedermeier. De stille steeg in Zamoskvoretsje en het huis zelf zijn de helft van de indruk.

3,7 km hiervandaan · Sjtsjetininski pereoelok 10, gebouw 1 · ·

· nr. 31

Geschiedenis · sinds 2012

Het Joods Museum

belangrijk

Je komt hier voor twee dingen tegelijk: voor de Bachmetjev-garage van Melnikov en Sjoechov — een bouwwerk van wereldbetekenis — en voor de geschiedenis van de Joden in Rusland, die nergens anders van binnenuit wordt verteld. De verzameling originelen is daarbij bescheiden, en dat is goed om vooraf te weten.

Het gebouw zelf — de Bachmetjev-garage uit 1926–1927, een van de belangrijkste bouwwerken van Konstantin Melnikov met overspanningen van Vladimir Sjoechov; Café op de Bassejnaja — een reconstructie van het leven in het sjtetl.

3,8 km hiervandaan · Obraztsova 11, gebouw 1a · ·

· nr. 47

Wetenschap en natuur · sinds 1993

Watermuseum

voor liefhebbers

Een bedrijfsmuseum met werkende maquettes van stedelijke infrastructuur — een genre dat bijna verdwenen is. Het is iets voor wie wil weten hoe de stad ondergronds in elkaar zit; elders in Moskou bestaat zoiets niet. Voor een Nederlander is het onderwerp vertrouwd, de toon niet: hier gaat het niet over water keren, maar over water aanvoeren.

Werkende maquettes van waterwerken — van het Rostokino-aquaduct tot de drinkwaterfabrieken van nu; de geschiedenis van de Moskouse riolering in tekeningen en foto’s.

3,9 km hiervandaan · Sarinski projezd 13 · ·

· nr. 39

Literatuur · sinds 1957

Poesjkinmuseum aan de Pretsjistenka

belangrijk

Een gedenkhuis van Poesjkin heeft Moskou niet: hij woonde hier niet. De waarde van dit museum ligt niet in de echtheid van de muren maar in de volledigheid van een tijdperk — een verzameling voorwerpen, boeken en portretten waaruit de tijd van Poesjkin zich geheel laat herstellen. Voor de relikwieën moet men naar de Mojka in Petersburg; voor de tijd hierheen.

De vaste opstellingen «Poesjkin en zijn tijd» (vijftien zalen in het hoofdhuis van het landgoed) en «Sprookjes van Poesjkin»; uitgaven uit zijn leven, portretten van zijn kring, gebruiksvoorwerpen uit het begin van de negentiende eeuw.

3,9 km hiervandaan · Pretsjistenka 12/2 ·

· nr. 2

Huismusea · sinds 1922

Het Skrjabin-museum

belangrijk

Een woning waaruit niets is weggedragen: Skrjabin huurde haar zijn laatste drie jaar en stierf hier in 1915, en in 1922 werd zij museum — vrijwel zonder onderbreking. Meubels, boeken, vleugel en de inrichting van de werkkamer zijn de echte. Maar het voornaamste is iets anders: Skrjabin bedacht muziek samen met licht, en van dat plan is in de woning een spoor bewaard — de kleurenpartituur van Prometheus en het lichtapparaat. Geen ander componistenmuseum in Rusland toont het idee en niet louter het huiselijk leven.

De Bechstein-vleugel waaraan de laatste werken zijn geschreven. De werkkamer en de bibliotheek met aantekeningen van de bewoner. De kleurenpartituur van Prometheus en het licht-muziekapparaat, gebouwd naar zijn ontwerp. Een concertzaal in hetzelfde huis.

4,0 km hiervandaan · Bolsjoj Nikolopeskovski pereoelok 11

· nr. 76

Huismusea · sinds 1911

Tolstojmuseum aan de Pretsjistenka

belangrijk

Het grootste handschriftenfonds van één schrijver ter wereld. De waarde is wetenschappelijk: hier is te zien hoe de tekst gemaakt is — Tolstoj schreef één zin tien keer over, en dat ziet men met eigen ogen. Nederlandse lezers kennen hem uit de Russische Bibliotheek van Van Oorschot; hier ligt waar die vertalingen vandaan komen. Voor het huis waar hij woonde moet u naar Chamovniki.

Het handschriftenfonds met autografen van Tolstoj, uitgaven uit zijn leven, portretten en foto’s van de schrijver en zijn familie. De opstelling volgt de boeken — van «Kinderjaren» tot «Opstanding».

4,0 km hiervandaan · Pretsjistenka 11/8 · ·

· nr. 7