Uw browser is ouder dan deze pagina. De catalogus is ook hier te lezen: de lijst, de filters en de kaarten werken. Uw browser markeert de gekozen filters met gewone vinkjes, zo goed als het gaat. Werk uw browser bij om de pagina te zien zoals ze bedoeld is.
Wij vragen de browser niet waar u bent. Wij verzamelen geen gegevens over mensen. Zet het punt zelf op de stadskaart — wij zoeken de dichtstbijzijnde musea die bij uw voorkeuren passen.
Voor Ethiopische christelijke kunst de enige verzameling in Rusland; voor de Russische icoon een concurrent van de staatsmusea. En daarbij een omstandigheid die voor een collectie van dit niveau in de wereld vrijwel ongehoord is: de toegang is vrij.
De Russische icoon van de 14de tot de 20ste eeuw — van Novgorodse panelen tot oudgelovige schilderkunst; Ethiopische christelijke kunst — de enige zulke verzameling in Rusland; een gereconstrueerde iconostase en Griekse iconen uit de post-Byzantijnse tijd.
Het enige museum waar het getoonde voorwerp werkt: de automaat gaat aan van een munt, en dat verandert de manier waarop je met het ding kennismaakt. Als monument van het laat-Sovjetleven is het nauwkeurig en eerlijk. Wie het Videogame Museum in Zoetermeer kent, herkent het uitgangspunt — een machine die stilstaat, is geen machine meer.
«Zeeslag», «Gorodki», «Scherpschutter», «Safari» — de automaten werken en staan niet onder glas; en een frisdrankautomaat met het geribde glas erbij.
Originelen zijn er meer in het Louvre en het Metropolitan; uniek is iets anders — Tsvetajevs verzameling afgietsels, het enige ter wereld volledig bewaarde studiemuseum voor kunstgeschiedenis dat nog naar het oorspronkelijke plan werkt. In Europa verdwenen zulke verzamelingen in de 20ste eeuw naar de depots. Daarbij de Fajoemportretten en de voorwerpen uit Schliemanns Trojaanse schatten.
De didactische verzameling gipsafgietsels van antieke en renaissancistische sculptuur — het plan van Ivan Tsvetajev, in volledigheid zonder weerga; de Fajoemportretten; voorwerpen uit de schat van Priamos, door Heinrich Schliemann in Troje opgegraven; de Egyptische collectie. De Franse schilderkunst van de 19de en 20ste eeuw hangt in de Galerie op Volchonka 14.
Westerse musea van oosterse kunst zijn langs koloniale weg ontstaan; deze verzameling groeide uit genationaliseerde privécollecties en Sovjet-expedities. Vandaar de afdelingen Midden-Azië, Kaukasus, Boerjatië en Tsjoekotka die Londen noch Parijs bezit: daar begint het Oosten bij India en Egypte, hier bij wat binnen het land en ernaast lag. Daarvoor komt men hierheen.
Midden-Aziatische en Kaukasische tapijten en drijfwerk, overgedragen uit het staatsmuseumfonds; Iraanse Qajar-schilderkunst en tegels; Chinees brons en porselein, Japanse prentkunst; een voor Rusland zeldzame Koreaanse afdeling; boeddhistische sculptuur uit Boerjatië en Mongolië.
De reconstructies van het oude Moskou zijn geen schilderkunst maar wetenschappelijk werk: Vasnetsov deed archeologische waarnemingen, en zijn gezichten dienen tot vandaag als leerboekillustraties. Hier hangen ze in het appartement waar ze gemaakt zijn. Het verschil met de Hollandse stadsgezichten is precies dit: Berckheyde schilderde een stad die er stond, Vasnetsov een die er niet meer was.
Het atelier van de schilder met de oorspronkelijke inrichting en de gezichten op het oude Moskou — historische reconstructies van Apollinari Vasnetsov, waarnaar men zich de middeleeuwse stad nog altijd voorstelt.
Het Moskouse portret van de eerste helft van de negentiende eeuw is nergens zo dicht bijeen. De waarde zit ook in de herkomst: een particuliere verzameling die aan de stad werd geschonken — een schoolvoorbeeld van hoe Russische musea zijn ontstaan. Het genre kent men in Nederland goed: Museum Van Loon, de Mesdag Collectie.
Portretten van Vasili Tropinin en van zijn Moskouse tijdgenoten, werk van lijfeigen schilders, Russische biedermeier. De stille steeg in Zamoskvoretsje en het huis zelf zijn de helft van de indruk.
2,0 km hiervandaan· Sjtsjetininski pereoelok 10, gebouw 1 ··
Het best bewaarde interieur van de Moskouse art nouveau: Sjechtel bouwde het huis in 1900–1903 en dacht het tot de deurkruk uit, en de golvende trap met haar kwallenlamp is datgene waarvoor men hierheen gaat in plaats van naar welk museum voor sierkunst ook. Berlage bouwde in dezelfde jaren de Beurs aan het Damrak en dacht ook daar alles zelf, tot het meubilair aan toe; het verschil is dat Sjechtel voor één familie bouwde en dat hier de inrichting op haar plaats is blijven staan. Boven zit een oudgelovigenkapel verborgen die niet openlijk getoond mocht worden, en zij is bewaard. Het gedenkgedeelte — Gorki woonde hier vanaf 1931 — doet duidelijk onder voor de architectuur, en dat moet men vooraf weten: men komt voor Sjechtel, niet voor Gorki.
De golvende trap met haar kwallenlamp. Glas-in-lood en de mozaïekfries met orchideeën langs de gevel. De oudgelovigenkapel op de bovenste verdieping. Gorki’s werkkamer en bibliotheek.
2,0 km hiervandaan· Malaja Nikitskaja oelitsa 6/2 ·
Een gedenkhuis van Poesjkin heeft Moskou niet: hij woonde hier niet. De waarde van dit museum ligt niet in de echtheid van de muren maar in de volledigheid van een tijdperk — een verzameling voorwerpen, boeken en portretten waaruit de tijd van Poesjkin zich geheel laat herstellen. Voor de relikwieën moet men naar de Mojka in Petersburg; voor de tijd hierheen.
De vaste opstellingen «Poesjkin en zijn tijd» (vijftien zalen in het hoofdhuis van het landgoed) en «Sprookjes van Poesjkin»; uitgaven uit zijn leven, portretten van zijn kring, gebruiksvoorwerpen uit het begin van de negentiende eeuw.
Het grootste handschriftenfonds van één schrijver ter wereld. De waarde is wetenschappelijk: hier is te zien hoe de tekst gemaakt is — Tolstoj schreef één zin tien keer over, en dat ziet men met eigen ogen. Nederlandse lezers kennen hem uit de Russische Bibliotheek van Van Oorschot; hier ligt waar die vertalingen vandaan komen. Voor het huis waar hij woonde moet u naar Chamovniki.
Het handschriftenfonds met autografen van Tolstoj, uitgaven uit zijn leven, portretten en foto’s van de schrijver en zijn familie. De opstelling volgt de boeken — van «Kinderjaren» tot «Opstanding».
De verzameling is groot, maar de opstelling is ideologisch gebouwd en als bron van kennis niet betrouwbaar — dat zeggen wij ronduit. De waarde zit in het gebouw: dit is de Moskouse Engelse Club, dezelfde die Tolstoj beschrijft, en in losse dingen zoals het propagandaporselein.
Het gebouw van de Moskouse Engelse Club met de leeuwen op het hek — dezelfde club als in «Jevgeni Onegin» en «Oorlog en vrede»; propagandaporselein; de verzameling geschenken aan Stalin.
2,2 km hiervandaan· Tverskaja 21 ··
· nr. 28
Van 5 musea is het punt niet gezet. Zij staan niet in deze telling.
