Musea bij «De Tretjakov aan de Kadasjevskaja»

Kunst · sinds 1947

Het Roebljov-museum

uitmuntend

De derde verzameling Russische iconen na de Tretjakovgalerij en het Russisch Museum, en de enige die als museum van één onderwerp is ingericht: de icoon staat hier niet in een rij Russische kunst maar wordt op zichzelf uitgelegd, van paneel en krijtgrond tot iconografie. De verzameling ontstond uit wat expedities van het museum weghaalden uit gesloten en verwoeste kerken, en haar waarde zit in de volledigheid van de reeks, niet in losse sterren: grote namen ontbreken vrijwel, maar de lijn loopt onafgebroken van de dertiende tot de zeventiende eeuw. Wie het Iconenmuseum in Kampen kent, herkent de opzet en ziet meteen het verschil in schaal: daar een zaal, hier een klooster en dertienduizend nummers. De Verlosserskathedraal waarin dit alles staat, is het oudste bewaarde gebouw van Moskou.

Iconen uit de dertiende tot de zeventiende eeuw, bijeengebracht door expedities van het museum zelf. Koningsdeuren en complete iconostasen. Fragmenten van muurschildering. De Verlosserskathedraal uit de jaren 1420 — het oudste gebouw van Moskou, met resten van ornamentele beschildering die met Roebljov in verband wordt gebracht.

3,3 km hiervandaan · Andronjevskaja plosjtsjad 10 · ·

· nr. 61

Kunst · sinds 1981

Museum voor Decoratieve Kunst

belangrijk

Lakminiatuur uit vier scholen en propagandaporselein — daaraan is Rusland herkenbaar in de decoratieve kunst van de wereld. Van de vier scholen is Palech buiten Rusland de enige bekende; de andere drie ziet men zelden. Het materiaal is eersteklas; de opstelling blijft erbij achter.

Russische lakminiatuur — Palech, Fedoskino, Mstjora, Choluj; Sovjetpropagandaporselein; een verzameling speelgoed uit de hele wereld; kunstborduurwerk en samowars.

3,6 km hiervandaan · Delegatskaja 3, gebouw 1 · ·

· nr. 32

Kunst · sinds 2015

Museum AZ

belangrijk

Een museum van één schilder, Anatoli Zverev, voortgekomen uit een particuliere verzameling. De waarde zit niet in de omvang — weinig zalen, kleine stukken — maar in de manier van tonen: een tentoonstelling wordt hier als betoog gebouwd, met volgorde en licht, en niet als een rij aan de muur; in Moskou is dat zeldzaam. Over Zverev zelf hoort een eerlijk woord: een ongelijkmatig schilder, van wie een deel van het werk op de snelheid van de hand rust en niet op diepte, en zijn beste bladen moeten eruit gezocht worden. Het museum verbergt dat niet, en daarom gelooft men het.

Schilderijen en tekeningen van Anatoli Zverev uit de verzameling van Natalja Opaleva. Tentoonstellingen die Zverev naast andere kunstenaars van zijn kring zetten. Werk van Vladimir Nemoechin en andere non-conformisten.

3,6 km hiervandaan · 2-ja Tverskaja-Jamskaja oelitsa 20–22 · ·

· nr. 73

Bijzonder · sinds 1912

Het muziekmuseum

uitmuntend

Een van de grootste verzamelingen muziekinstrumenten ter wereld en de enige plek in Rusland waar het instrument als voorwerp van geschiedenis wordt getoond. Men gaat er van hoorn en goesli tot de synthesizer van Moerzin, genoemd naar de initialen van Skrjabin — het apparaat waarop de muziek bij Solaris werd geschreven. Ook de Staatscollectie van bijzondere instrumenten wordt hier bewaard: Stradivari, Guarneri, Amati. Museum Speelklok laat horen wat een instrument doet als het speelt; hier ziet men eerst waar het vandaan komt, over de hele wereld en over drie eeuwen, en dan pas wat ervan geworden is. Eén ding moet men weten: de collectie is een werkende, instrumenten worden aan musici uitgeleend, en in de vitrine treft men ze niet altijd aan.

Instrumenten van de volken der wereld, van de Russische goesli tot de Japanse koto. De ANS-synthesizer van Jevgeni Moerzin, genoemd naar de initialen van Skrjabin. Autografen en handschriften van Russische componisten. De Staatscollectie strijkinstrumenten, wanneer die in het museum is.

3,7 km hiervandaan · Oelitsa Fadejeva 4

· nr. 65

Wetenschap en natuur · sinds 1706

De Apothekerstuin

uitmuntend

Een tuin midden in de stad: vijfhonderd meter tot de Tuinring, en veel grond is er niet. Gesticht door Peter I in 1706. Moskou heeft meer van zulke apothekerstuinen gehad, en op deze na zijn ze alle spoorloos verdwenen; de lariks die Peter hier volgens de overlevering zelf plantte (de aanwasboor bevestigt niet meer dan tweehonderd jaar — onze aantekening) leeft nog, maar sinds een blikseminslag aan het begin van de twintigste eeuw groeit hij bijna niet meer. De palmenkas uit 1891 is het hart van een tropische verzameling die in ruim twee eeuwen is bijeengebracht.

De lariks van Peter, zoals hij hier van oudsher heet, staat midden in het arboretum. Ernaast een zomereik van meer dan tweehonderd jaar, linden die de honderd voorbij zijn, en een zeldzame treurvorm van de Dahurische lariks. De palmenkas uit 1891: palmen, ficussen en pandanussen op volle hoogte. De vetplantenkas op de bovenverdieping van het kassencomplex bevat cactussen, euphorbia's, agaven en aloë's, waaronder enkele van de zeldzaamste die er zijn. De oude vijver met waterplanten, de schaduwtuin, de heidehelling op de plek van de vroegere rotstuin; de coniferenhellingen kregen in 2013 het gouden diploma van de prijs voor landschapsarchitectuur.

4,1 km hiervandaan · Prospekt Mira 26, gebouw 1 · ·

gecontroleerd 20 augustus 2026 · nr. 102

Architectuur en landgoederen · sinds 1524

Novodevitsji-klooster

uitmuntend

Na Kolomenskoje het tweede bouwwerk van Moskou op de werelderfgoedlijst, en naar samenhang van het geheel het eerste: een klooster van het eind van de zeventiende eeuw is vrijwel zonder verbouwing overgeleverd — muren, torens, poortkerken, refter. De Smolensk-kathedraal van 1524 bewaart zestiende-eeuwse fresco’s op hun plaats en een iconostase waarvan Moskou er twee of drie heeft. Wat hier ontbreekt is een museum in de gewone zin: dit is een werkend klooster met museale presentatie, en wat er open is wisselt per seizoen.

De Smolensk-kathedraal van 1524 met zestiende-eeuwse muurschildering en iconostase. Muren en torens van het eind van de zeventiende eeuw — de Moskouse barok compleet. Het grafveld: Denis Davydov, Sergej Solovjov, en Tsjechov tot hij werd verplaatst.

4,3 km hiervandaan · Novodevitsji projezd 1

· nr. 75

Kunst · sinds 2016

Museum van het Russisch Impressionisme

uitmuntend

De term Russisch impressionisme is omstreden, en dit is de enige instelling die hem onderzoekt in plaats van illustreert. De waarde zit in het tentoonstellingsprogramma: hier komen werken uit privéverzamelingen die je anders nooit te zien krijgt.

Konstantin Korovin, Valentin Serov, Igor Grabar, Nikolaj Bogdanov-Belski. Het gebouw is een omgebouwd cilindrisch meelpakhuis van de fabriek Bolsjevik: een zeldzaam voorbeeld van industriële bouw die museum werd.

5,1 km hiervandaan · Leningradski prospekt 15, gebouw 11 · ·

· nr. 51

Geschiedenis · sinds 2012

Het Joods Museum

belangrijk

Je komt hier voor twee dingen tegelijk: voor de Bachmetjev-garage van Melnikov en Sjoechov — een bouwwerk van wereldbetekenis — en voor de geschiedenis van de Joden in Rusland, die nergens anders van binnenuit wordt verteld. De verzameling originelen is daarbij bescheiden, en dat is goed om vooraf te weten.

Het gebouw zelf — de Bachmetjev-garage uit 1926–1927, een van de belangrijkste bouwwerken van Konstantin Melnikov met overspanningen van Vladimir Sjoechov; Café op de Bassejnaja — een reconstructie van het leven in het sjtetl.

5,2 km hiervandaan · Obraztsova 11, gebouw 1a · ·

· nr. 47

Bijzonder · sinds 2009

Chocolademuseum «MISJKa»

nichegebied

Een bedrijfsexcursie, geen museum: de waarde zit in de gang door de werkende hal en in de geschiedenis van Einem. Als verzameling stelt het bijna niets voor, en dat verzwijgen wij niet. Voor een Nederlander heeft het onderwerp een thuiswedstrijd: zonder de cacaopers van Van Houten uit 1828 was er van dit alles niets geweest.

Een gang door de werkende fabriekshal, waar de bonbons voor de ogen van de bezoekers worden ingepakt; de geschiedenis van Einem en «Rode Oktober» in originele wikkels en reclames.

5,5 km hiervandaan · Malaja Krasnoselskaja 7 (ingang aan de Lobatsjikstraat 1, gebouw 1) · ·

· nr. 41

Militaire geschiedenis · sinds 1962

Panorama Borodino

belangrijk

Het panorama van Roubaud is een van de weinige overgebleven werken van een genre dat de top van de negentiende-eeuwse beeldcultuur was en vrijwel geheel is verdwenen. De waarde zit in de inrichting van het schouwspel zelf, niet in het onderwerp: zo keek men vóór de film. Wie in Den Haag in het Panorama Mesdag heeft gestaan, kent het gevoel van de horizon die niet ophoudt; dit doek is groter, en het beeld is een veldslag in plaats van een strand.

Het panorama «Borodino» van Frans Roubaud, geschilderd in 1912: een doek van 115 meter in omtrek en 15 meter hoog. Ernaast de «Isba van Koetoezov», waar de krijgsraad op 1 september 1812 besloot Moskou op te geven.

6,0 km hiervandaan · Koetoezovski prospekt 38, gebouw 1 · ·

· nr. 9