Kunst : Tentoonstellingen in Moskou

Vader en zoon: bij Aleksej het Russische dorp en zijn mensen, bij Igor een tekentaal die de non-conformistische lijn voortzet. Een overzicht van werk uit verschillende jaren en verschillende landen. Samengesteld door Marina Goerevitsj, kenner van de Leningradse underground.

Honderd kunstenaars, ontwerpers en ambachtslieden uit heel Rusland, gekozen door de samensteller van het project. Het thema van dit jaar is het toekomstbeeld van wie met de erfenis van hun voorouders werkt. In het tentoonstellingscomplex aan het Revolutieplein.

Bij het vijfenzeventigste jaar van Viktor Nepljoejev, hoofdontwerper van de Gzjel-manufactuur van 1984 tot 1989. Kleine genrefiguren in series: porselein met onderglazuurbeschildering, gemaakt door iemand die de grenzen van het ambacht van binnenuit kent. Wie Delfts blauw kent, herkent het procedé en ziet meteen het andere handschrift.

De allegorie als taal van de achttiende eeuw: wat de figuren betekenden die Pjotr Borisovitsj Sjeremetjev voor het paleis en het park bestelde. Een kleine presentatie in de Portrettenzaal, en tegelijk de sleutel tot wat er in Koeskovo langs de lanen staat.

Iraanse schilderkunst van de achttiende en negentiende eeuw, onlangs door het museum verworven. Een kleine presentatie in het hoofdgebouw aan de Nikitski boelevard.

De hele Zverev-verzameling in één keer uitgelegd, zonder uitgezette route: de grens tussen depot en opstelling is met opzet weggehaald. Het eerste project van het museum in de vernieuwde ruimte en de som van tien jaar verzamelen door Natalja Opaleva.

Praskovja Kovaljova-Zjemtsjoegova: dochter van een lijfeigen smid, zangeres van het Sjeremetjev-theater, later de vrouw van Nikolaj Petrovitsj Sjeremetjev. Portretten uit verschillende jaren en voorwerpen uit haar vertrekken; een zomertentoonstelling in het paleis.

Werk van de beeldhouwer die quebracho en algarrobo sneed: in zijn handen houdt hout vormen die in marmer onmogelijk zijn.

Tretjakov kocht iconen in de jaren negentig, enkele jaren voor zijn dood. Van dit deel van zijn verzamelen weet men het minst. Ruim zestig panelen uit de vijftiende tot de negentiende eeuw, waarvan vele voor het eerst te zien: de Novgorodse «Predsta Tsaritsa» uit de vijftiende eeuw, de Igorevskaja Moeder Gods van Tederheid uit het begin van de zestiende, werk van de tsarenmeesters en de Stroganovs, bijeengebracht met hulp van antiquairs en van kenners van oude dingen. Daarnaast wordt verteld hoe de iconen in de zalen van de Galerij kwamen en hoe zij in 1929–1932 door Europa reisden; tweede verdieping van het Ingenieursgebouw.

Fjodor Prjanisjnikov, een Petersburgse postambtenaar, en Kozma Soldatjonkov, een Moskouse koopman en oudgelovige, verzamelden Russische schilderkunst nog voordat de Tretjakovs begonnen. Beide verzamelingen kwamen bij het Roemjantsev-museum, en toen dat in de jaren twintig werd ontbonden, raakten zij verspreid over de Tretjakov-galerij en nog vierenvijftig musea. Bijeenbrengen laat zich dat niet meer. De hangwijze volgt die welke vóór de revolutie werd bedacht door Nikolaj Romanov, conservator van het Roemjantsev-museum, en een route door de vaste opstelling voert naar andere stukken uit dezelfde verzamelingen: Tropinins «Kantwerkster», Fedotovs «Ontbijt van een aristocraat», Kiprenski’s «Krantenlezers in Napels» — derde verdieping van het Ingenieursgebouw.

Ruim zevenhonderd stukken: beeldhouwwerk en schilderkunst van het Russische boeddhisme, vrijwel alles voor het eerst te zien. Voor de opening werden meer dan honderd beelden gerestaureerd.

Meer dan 150 bladen die het depot vrijwel nooit verlaten: pastel verstuift bij licht en beweging en wordt daarom zelden getoond. Zalen 49–54.

De eerste grote tentoonstelling van de nieuwe vleugel aan de Kadasjevskaja: het bloemmotief in de Russische kunst, van de icoon tot de twintigste eeuw.

Ruim honderdveertig werken van Viktor Borisov-Moesatov, bijeengebracht uit twintig verzamelingen. De vijver en Het smaragden snoer hangen naast elkaar; daarnaast de studies die anders in het depot blijven, en daaraan is te zien hoeveel aanzetten de schilder nodig had voordat het schilderij er stond. Afzonderlijk wordt hij vaak genoeg getoond. Samen bijna nooit. Het gebouw aan de Kadasjevskaja heeft geen eigen verzameling; in november gaat het bijeengebrachte terug naar zijn musea.

Deens porselein van het laatste kwart van de achttiende tot de tweede helft van de twintigste eeuw — een monografisch project zoals het museum nog niet had. De kern werd vanaf de jaren twintig bijeengebracht door het Keramiekmuseum, toen de bezittingen van Maria Fjodorovna, de Deense prinses Dagmar, uit het Wapenhuis werden overgedragen. Wie de blauwe kobaltdecors van Delft kent, ziet hier de Kopenhaagse tak van dezelfde Europese stamboom. In de Grote Stenen Oranjerie.

Er wordt geen apart kaartje gevraagd. Zalen zijn er evenmin voor vrijgemaakt: de route loopt door de vaste opstelling in Lavroesjinski, en nieuws is er niet heen gebracht — het werk zit in de bordjes, waar bij Savrasovs "De roeken zijn terug" en bij Fedotovs "Het aanzoek van de majoor" nu staat uit wiens handen het stuk in de galerij is gekomen. De verzamelingen van Prjanisjnikov en Soldatjonkov worden in hun geheel getoond in het buurpand, het Ingenieursgebouw, waar het kaartje apart wordt betaald. In Lavroesjinski rest van hen alleen wat in de vaste opstelling is opgenomen, naast de schilderijen die Tretjakov zelf kocht.

De plantenwereld van het landgoed in de tweede helft van de achttiende en het begin van de negentiende eeuw: waar de oranjerieën en parken van Koeskovo trots op waren onder Pjotr Borisovitsj en Nikolaj Petrovitsj Sjeremetjev. Daarnaast tekeningen en toegepaste kunst uit een tijd waarin kunstenaars zich naar botanische atlassen richtten. In de loggia van het Italiaanse huis.

Ruim 160 stukken van Nina Malysjeva (1914–1983), beeldhouwster bij de Doeljovo-fabriek: van haar studiewerk tot haar late werk. Porseleinen sieraden, lijsten, studies naar de natuur, stukken over literatuur, theater en ballet. In het paviljoen Hermitage.